Speciaal bezoek op Annamolen Keent

De molenaars en vrijwilligers van de Sint Annamolen van Keent kregen zaterdagmiddag een groep buren uit de wijk Keent op visite. Deelnemers aan het activiteitencentrum Serviliusstraat van de Stichting Gehandicaptenzorg Limburg kwamen bij de molen op bezoek. Het werden enkele gezellige uurtjes.

Een picknick bij de molen van Keent

Het bezoek aan de Annamolen begon, heerlijk in de zon, met een gezamenlijke picknick op het pleintje tegenover de molen en met uitzicht op de rustig hun rondjes draaiende wieken van de Annamolen. Voor de gelegenheid hadden onze vrijwilligers het driehoekje met een aantal tafels en banken aangekleed.

Na de gezellige en zonnige picknick begon de echte kennismaking met de molen. Eerst door het bekijken van twee films waarin de werking van de molens en van een korenmolen werd uitgelegd. En daarna was het de beurt aan Gerie en Nuël, de beide molenaars van de Annamolen, om de bezoekers op de molen rond te leiden en antwoord te geven op de vele vragen die onze gasten stelden. Ook molengids Pierre liet onze gasten veel interessante plekjes in en rond de molen uitgebreid zien. En voor die gasten die, bijvoorbeeld omdat ze in een rolstoel zitten, niet overal in de molen konden gaan kijken, waren er beneden de beelden op het tv-scherm. Zodat ze toch overal mee konden kijken en bij konden zijn. Onze visite liet bij het afscheid al weten volgens jaar weer graag een middag op de molen op bezoek te komen. Wat Molenstichting Weerterland betreft is dat een afspraak die staat!

Door met de vingers te voelen werd het logo van de molenstichting bekeken.

Weerter molens vertellen interessante verhalen

In Keent, Tungelroy en Stramproy (2x)

Ontdek het Verhaal rond de Molens. Dat is in 2012 het thema voor de Nationale Molendagen op zaterdag 12 mei en zondag 13 mei. Ook Molenstichting Weerterland doet met de Sint-Annamolens van Keent en Tungelroy en de molens Sint Jan en De Nijverheid in Stramproy, aan dit landelijke molenevenement mee. In Weert zijn de vier door Molenstichting Weerterland beheerde molens op zaterdag open van 10 tot 17 uur en op zondag van 11 tot 16 uur.

Het Verhaal rond de Molen kan op verschillende manieren verteld worden. Allereerst zijn er natuurlijk de vrijwillige molenaars die hun verhaal over de molen op beide dagen uitgebreid vertellen. Dat is het verhaal over de molen zelf, over de geschiedenis van de molen en de techniek van de molen. Het verhaal over het draaien en malen van graan, over weer en wind en over de molenaars zelf. Dit verhaal, soms spannend, vaak humorvol, een enkele keer ook aangrijpend en ontroerend en altijd interessant en waard om te beluisteren, wordt op ieder van de 4 molens vertelt.

Daarnaast zullen de Weerterland molens ook op een wat andere manier ieder hun verhaal vertellen. Bij de Sint Annamolen aan de Keenterstraat staat tijdens de Nationale Molendagen het verhaal over de naam van deze molen centraal. Aan de vooravond van de molendagen, op vrijdag 11 mei om 19.30 uur, wordt immers het eerste gedicht voor een molen gepresenteerd. Dit gedicht, een sonnet, is geschreven door de in Weert wonende auteur Paul Sterk. Het gedicht ‘Anna in de Wind’ vertelt hoe de molen aan zijn naam kwam en staat tijdens de Nationale Molendagen centraal op de Sint Annamolen. Daarnaast schreven leerlingen van de groepen 7 en 8 van basisschool Het Dal (Markeent) zelf ook gedichten over de molen. Ook die gedichten zijn tijdens de twee molendagen in de molen te lezen.

Op zaterdagmiddag zingt de Weerter Gemengde Zangvereniging Con Amore om 14.00 uur ook nog bij de molen onder het motto: “Koren op de Molen.”

Bij de Sint Annamolen in Tungelroy staan spreekwoorden en zegswijzen over de molens, de molenaars en het malen centraal . Heel veel spreekwoorden en gezegden vinden hun oorsprong bij molens, molenaars of bij het malen op de molen. Bij sommige gezegden is dit verband overduidelijk maar bij andere zegswijzen ligt het niet zo voor de hand dat de oorsprong bij de molens, molenaars of het malen gezocht moet worden. Wat: “Wie het eerst komt, het eerst maalt” betekent en wat het verband met de molens is, zal iedereen duidelijk wezen. Maar bij: “Zolang de ezel zakken draagt, wordt hij geliefd” is dat al heel wat minder voor de hand liggend. Op de Sint Annamolen in Tungelroy zullen bezoekers tijdens de Nationale Molendagen veel van deze spreekwoorden tegenkomen.

De stand van de wieken vertelt soms ook een verhaal of draagt een boodschap uit.

Ook de molen zelf vertelt een verhaal. Molen De Nijverheid in Stramproy vertelt het verhaal van de wieken. Want vroeger maakte de molenaar, door de wieken in een bepaalde stand te zetten, voor zijn klanten al van verre duidelijk of de molenaar werkte en draaide of dat de molen vanwege een feest of andere gebeurtenis stil stond. Ook kon de molenaar door de wiekenstand aan iedereen laten zien of er iets feestelijk te vieren was of dat er mogelijk iemand in de familie van de molenaar was overleden. Deze wiekenstanden worden tijdens de Nationale Molendagen uitgelegd op De Nijverheid aan de Veldstraat in Stramproy.

Bovendien kan men er ook de kleurplaten bewonderen van de kinderen van de eerste groepen van jenaplan-basisschool De Duizendpoot in Stramproy. De prijswinnaars van deze kleurwedstrijd worden op zaterdagmiddag om11 uur bij molen De Nijverheid bekend gemaakt.

De molenaars van de Sint Jansmolen vertellen tenslotte over de geschiedenis van deze eeuwenoude molen, de oudste molen in de gemeente Weert en een van de oudste Limburgse molens. Wie in deze molen komt luisteren naar het Verhaal rond de Molen krijgt te horen hoe een standerdmolen vroeger wordt gebouwd en bediend.

Naast de vier door de Molenstichting Weerterland beheerde molens zijn ook de molens van Laar en Swartbroek en in de gemeente Nederweert en Leudal één of beide dagen geopend. Wilt u weten wanneer welke molens geopend zijn dan kunt u kijken op www.molendagen.nl

Het Verhaal van de Molen

Het verhaal van de molen kan op diverse manieren verteld worden. De molenaar die over zijn molen vertelt. Leuke, leerrijke, spannende, sappige en soms ook sterke verhalen. Zoals een visser die zijn visserslatijn bezigt. De molenaar is vol trots over ‘zijn molen’ als het verlengstuk van zijn ego. Die liefde voor zijn molen blijkt steeds weer overduidelijk uit zijn verhalen.

Het verhaal van de molen kan ook door de molen zelf verteld worden. Het monumentale bouwwerk waaraan je de sporen van een honderd jarig (of nog veel langer) bestaat afleest.  De sterk uitgesleten traptreden, het verweerde glas in de ramen, het mos op de voegen tussen de bakstenen, het oude hout van de koningspil. Het rafelige touwwerk, het vermolmde luiwerk. Ook dat is het verhaal van de molen.

Ik heb geen werk is hier de boodschap van de wieken. Breng me graan !

Maar er is nog een derde verhaal dat de molen vertelt. Het verhaal dat door de stand van de molenwieken wordt verteld. Duidelijk voor iedereen zichtbaar. Meestal al van grote afstand te zien. ‘Ik ben in rust” of “De mulder is even weg”, “We hebben een vreugdevol bericht” of “Ik heb geen werk, breng me graan”. Maar ook: “We zijn in rouw.”Allemaal verhalen die de molen door de stand van de wieken vertelt. Vroeger voor iedereen duidelijk. Tegenwoordig voor de overgrote meederheid van de mensen bijna een vorm van geheimtaal.

Tijdens Nationale Molendagen op 12 en 13 mei wil Molenstichting Weerterland iedereen weer wat dichter bij dit Verhaal van de Molens brengen. Niet zo gek wanneer men bedenkt dat het motto van de Nationale Molendagen van dit jaar is: “Ontdek Verhalen Rond de Molen.” 

Dus kom zelf naar een van de molens in het Weerterland en Ontdek het Verhaal rond de Molen. 

Voorbereidingen voor NLDoet in volle gang

Molenstichting Weerterland heeft voor de nationale vrijwilligers actiedagen NLDoet op 16 en 17 maart  twee projecten aangemeld. De voorbereidingen voor de beide vrijwilligers klusdagen op twee van onze molens zijn in volle gang.

Molen De Nijverheid in Stramproy: een van de locaties voor NLDOET in Weert.

Molenstichting Weerterland heeft vrijwilligers gevraagd mee te komen helpen bij het witten van twee door de stichting beheerde molens. Bij de Sint Annamolen aan de Keenterstraat in Weert moet en stucwerk op de meelzolder en de steenzolder hoognodig een grondige wit beurt krijgen. Bij de molen De Nijverheid in Stramproy kan de entreeboog, de kazemat en en het keukentje van de molenaars ook best een nieuwe lik kalk gebruiken. De twee projecten samen zijn door het Oranjefonds met een bijdrage van 400 euro gehonoreerd.

NLDOET spandoek wordt in een wiek opgehangenInmiddels hebben zich bijna twintig vrijwilligers aangemeld die een of twee dagen stevig de handen uit de mouwen willen steken op een van beide molens. Speciale aandacht verdient hier de aanmelding door een groep van zeven leden van het Weerter koor Con Amore die op vrijdagmiddag samen op de Annamolen van Keent komen witten. Bovendien heeft het koor aangeboden om later dit jaar een concert op de 100-jarige Keenter Sint Annamolen te komen geven.

Momenteel lopen de voorbereidingen voor de twee klusdagen op volle toeren. Alle machines e.d. die in de twee molens staan, moeten aan de kant geschoven worden om de muren goed bereikbaar te maken. En de muren moeten grondig geprepareerd worden. Dat betekent stevig borstelen zodat oude, slechte kalklagen loslaten. En de nieuwe kalk voor het witten van de muren is inmiddels ook al besteld. In een rijksmonument als een meer dan 100 jaar oude molen nu eenmaal is, worden extra eisen aan de te verwerken materialen gesteld. Ook daarbij moet in de voorbereiding rekening worden gehouden.

Erfgoed met aandacht voor Weerter molens

Het jubileumnummer van Erfgoed, het orgaan van de bond Heemschut in Limburg, besteedt uitgebreid aandacht aan monumenten onder het motto “Monumenten en Emotie.” Bij de viering van een halve eeuw heemschut is er ook uitgebreid aandacht voor de Weerter molens.

De Weerter molens in Erfgoed, een halve eeuw heemschut in Limburg

Joke Jongeling, voorzitter van de kwaliteitscommissie Limburg en ambtenaar monumenten bij de gemeente Weert, vertelt in het artikel over haar betrokkenheid bij de Weerter monumenten en heel speciaal de Weerter molens. “Molens zijn bij uitstek monumenten die mij aan het hart gaan”, constateert zij en roept daarbij de lezers op om eens met de molens kennis te maken door een draaiende of malende molen binnen te wandelen. Wellicht raakt u dan net zo getroffen door deze levende werktuigen die het verhaal over de agrarische afkomst van onze stad en streek vertellen.

 

Draaiende en malende molens

Het inmiddels voorbije jaar 2011 was voor de Molenstichting Weerterland een druk maar zeker ook erg geslaagd jaar. De Weerter molens stonden vaak in de belangstelling van het publiek en trokken heel wat bekijks. Ook werd er, ondanks het regelmatig ontbreken van voldoende wind, over het hele jaar geteld toch nog heel wat uurtjes gedraaid.

Vanwege de afsluiting van het omvangrijke restauratietraject van de vier door onze stichting beheerde molens, was 2011 vooraf al uitgeroepen tot het Jaar van de Weerter molens. Een jaar vooral bedoeld om bij de mensen in het Weerterland weer belangstelling voor de molens te wekken. Terugkijkend mogen we vaststellen dat dit zeker is geslaagd. Totaal bezochten in de afgelopen twaalf maanden zo’n 2.635 mensen een van onze vier molens. Ook haakten we met onze molens in op andere activiteiten zoals de avondwandelvierdaagse, de fietsvierdaagse De Peel en de kermissen in de kerkdorpen.

De feestelijke heropening van de Annamolen van Keent in mei 2011

Naast het bevorderen van het bezoek aan de molens heeft de Molenstichting ook tot taak te zorgen dat de molens veelvuldig draaien en zo mogelijk ook malen. Daarvoor kunnen we een beroep doen op de inzet van zes vrijwillig molenaars. Die hebben in 2011, met de hulp van een grote groep molenaars in opleiding, heel wat uren in het laten draaien van en malen met de molens gestoken.

  • De Sint Annamolen in Tungelroy draaide in 2011 (ondanks een langdurige ziekte van molenaar Thei Nijs) dank zij de inzet van onze andere vaste vrijwilligers ruim 60 uur. Daarin werden 11.828 omwentelingen gemaakt en werd 600 kilo graan gemalen.
  • De Sint Annamolen van Keent  draaide in 2011 bijelkaar opgeteld 92 uur. In dit tijdbestek van 500 kilo graan gemalen. 975 mensen brachten een bezoek aan de molen met als topdag de Molen Maal-, Meel en bakdag in november met 350 bezoekers.
  • Standerdmolen Sint Jan in Stramproy maakte afgelopen jaar 11.300 omwentelingen in 81 uur draaien. Er werd 1.100 kilo graan gemalen en de molen trok bekijks van 480 belangstellenden.
  • Molen De Nijverheid draaide 242 uur (!) onder leiding van instructeur-molenaar Jac Nijs in 2011. Daarin maakte de molen maar liefst 57.338 omwentelingen van de as en werd zo’n slordige 7.000 kilo veldvruchten gemalen. De molen werd tijdens de openingtijden door 680 personen bezocht.

Wie belangstelling heeft in het vrijwillig molenaarschap, gastheer of gastvrouw op de molens of als molenklusser, kan altijd contact opnemen met de voorzitter van de Molenstichting Weerterland Vincent van den Berg (06-11134446). Vrijwilligers zijn steeds van harte welkom. We zoeken als molenstichting de komende tijd vooral mensen die als gastvrouw of gastheer bezoekers op de molens willen ontvangen en rondleiden.

 

 

Problemen met molenbergen door zware regenval

De zware en extreem langdurige regenval in de laatste dagen van 2011 heeft grote schade toegebracht aan de molenbelten van molen De Nijverheid in Stramproy en van de Sint Anna in Tungelroy. Beide belten moeten afgegraven worden en daarna opnieuw opgehoogd. Wanneer deze klus uitgevoerd kan worden is nog niet duidelijk. 

Grote schade aan molenbelt De NIjverheid

Bij de molenbelt van molen De Nijverheid is een grote hoeveelheid grond van de berg weggespoeld. Ook zijn verzakkingen in de molenberg geconstateerd. Een gedeelte van de molenberg is daardoor instabiel geworden. Bij de Sint Annamolen werden in de molenberg op verschillende plaatsen diepe gaten aangetroffen waar eveneens grote hoeveelheden grond zijn weggespoeld. Ook naast de kruipalen blijkt veel zand te zijn verdwenen en de hele molenberg dreigt toenemend in te zakken.

Bij de kruipalen zijn diepe gaten in de belten ontstaan

De problemen konden ontstaan doordat de beide molenbergen begin december, na het bouwen van toiletunits in de twee molens, opnieuw zijn aangelegd. Voor het bouwen van de toiletten was het noodzakelijk bij de twee molens ongeveer 1/3 van de molenberg af te graven. Na het opnieuw opwerpen van de molenberg is het zand van de molenberg echter niet aangetrild. Ook zijn er geen graszoden gelegd door de aannemer. Daarom was wel nadrukkelijk door de Molenstichting gevraagd. Daardoor kreeg het regenwater nu vrij spel op de molenbergen.

Molenstichting Weerterland kan helaas nog niet aangeven hoe lang het probleem blijft voortbestaan. Duidelijk is dat het opnieuw afgraven van een deel van de molenbelten pas op z’n vroegst in februari zal gebeuren. Ook is nog onduidelijk of voor het reconstrueren van de molenbergen nieuwe zand aangevoerd moet worden. Het streven is er wel op gericht alles voor het begin van het molenseizoen 2012 geklaard te hebben. In de tussentijd kunnen de molens slechts met beperkingen draaien en kunnen, gelet op de veiligheid, geen bezoekers op de molenbergen worden toegelaten.


Boek over St Annamolen Keent 1912-2012

Vroeger speelden molens een belangrijke rol in het dagelijkse leven. Rond 1850 telde ons land tienduizend molens , die in veel gevallen de voorlopers zijn van de huidige industrie. Door diverse, technologische en maatschappelijke ontwikkelingen verdwenen er daarna veel molens.

Tegenwoordig zijn we erg blij met de molens die we nog hebben en die moeten we koesteren. Het zijn imposante monumenten die prachtige silhouetten vormen tegen de blauwe lucht. Ook zijn onze molens markante gebouwen in ons landschap dat ze verlevendigen. Vooral als de wieken draaien. En daarnaast leren we van de molens hoe de mensen vroeger leefden en werkten voor de dagelijkse kost. 

De meeste nog bestaande molens in Weert en het Weerterland draaien gelukkig nog regelmatig en als we naar de geschiedenis van de Weerter molens kijken, concluderen we dat we trots mogen zijn op deze prachtige monumenten. Weert telt nog acht windmolens, één watermolen en één molenromp. De jongste molen in het Weerter landschap is de St. Annamolen gelegen ten zuiden van Weert in de wijk Keent.

Het is een markante verschijning in de vroegere Heelstraat. De St. Annamolen werd in 1911 gebouwd en in 1912 in gebruik genomen. Deze molen bestaat en draait nu dus een eeuw. Voldoende aanleiding om aan deze molen dus de nodige extra aandacht te besteden. Bij een 100-jarige molen zijn we natuurlijk altijd nieuwsgierig naar zijn geschiedenis. Wie liet de molen bouwen? Van wie was het stuk grond dat aangekocht werd voor de molen? Wat zijn de specifieke kenmerken van deze molen? Wie waren in de loop der tijd de eigenaren, waar kwamen die vandaan en wat gebeurde er nadat de molen geen rendement meer gaf voor de molenaar?

Allemaal vragen waarin Paul Lammeretz zich verdiept en de antwoorden worden beschreven in het jubileumboek “100 jaar St. Annamolen Keent”. De publicatie van dit boek zal plaatsvinden op Limburgse Molendag, oktober 2012. Maar u kunt nu al uw belangstelling voor dit boek aangeven door U op deze publicatie in te schrijven. Dat kan online via onze website www.molensinweert.nl U krijgt dan bericht wanneer het boek verschijnt. Het boek zal rond de € 20,- gaan kosten.
 
U kunt nu al online een exemplaar van het boek reserveren.

2e Molen-, Maal-, Meel & Bakdag

Draaiende wieken, zingende molenstenen, molenaars die het gemalen graan al keurend tussen de vingers door laten lopen en de geur in de molen van versgebakken brood en andere heerlijke lekkernijen uit de bakoven. Dit zijn slechts enkele van de ingrediënten voor de 2e Molen Maal-, Meel- & bakdag van Molenstichting Weerterland samen met Isidorus op zaterdag 19 november tussen10 en 17 uur in de Sint Annamolen aan de Keenterstraat, Bocholterweg in Weert.

De beide vrijwillige molenaars van de Sint Annamolen, Gerie Fijen en Nuël van den Hurck, zorgen dat de Sint Annamolen tijdens deze open dag  volop zal draaien en malen. Voorwaarde daarvoor is natuurlijk wel dat er voldoende wind staat. Belangstellenden kunnen de hele meel-, maal- & bakdag de molenaars bij hun werk volgen. En vragen staat vrij.   Ook kan de molen, die de afgelopen jaren is gerestaureerd en weer honderd procent maalvaardig is, van de begane grond tot boven in de molen bezichtigd worden. Enkele molenaars in opleiding en gastheren van Molenstichting Weerterland geven de hele dag
rondleidingen met tekst en uitleg over de molen, het draaien en het malen.

Verder hangt er in de molen een kleine expositie over de geschiedenis van de Sint Annamolen die nu 100 jaar oud is. De ‘molen van Keent’ werd tussen  1911 en 1912 door molenaarsknecht Toon Timmermans van de Sint Antoniusmolen van Laar gebouwd. Daarvoor gebruikte Timmermans het binnenwerk van de oude Clercxmolen die vroeger aan de Dries (de huidige Stationsstraat) stond. Later werd de molen die in 1934 pas de naam Sint Annamolen kreeg, vooral bekend als Clijstersmolen. De familie Clijsters had de molen tussen 1925 en 1970 in eigendom. In 1970 kocht de gemeente Weert de molen.

Docent brood- en banketbakken, Peter OpHey, verbonden aan het Arcuscollege Heerlen demonstreert tijdens de Meel- & Bakdag in de Sint Annamolen hoe iedereen uit meel, bloem en andere bakproducten heerlijke ovenproducten van brood of pizza’s tot koekjes, taarten en vlaaien kan toveren. Daarbij zal hij ook ingaan op de vragen van bezoekers en heeft hij voor iedereen leuke baktips.

Bovendien is het de bedoeling dat iedereen ook zelf aan de slag gaat. Isidorus organiseert rond de 2e Molen Maal, Meel & Bakdag een leuke bakwedstrijd. Iedereen kan met de bakproducten van Isidorus een eigen favoriet brood, koekje, vlaai, banket of iets anders bakken. Deze zelfgemaakte lekkernijen kunnen tijdens de Maal-, Meel- & Bakdag bij Isidorus ingeleverd worden. ’s Avonds worden alle lekkernijen door een jury beoordeeld. De juryleden zijn bakker Peter OpHey, Joost Noyens directeur van Isidorus en voorzitter van de Molenstichting Weerterland, Vincent van den Berg. Zij zullen alle inzendingen proeven en beoordelen. De winnaars van de lekkerste broden, taarten, vlaaien en andere creatieve bakproducten winnen een leuke prijs zoals een speciale vlaaibak workshop gegeven door Jo Roelofsen verbonden aan het Limburgs Openlucht Museum Eynderhoof.

Op de Maal-, Meel & Bakdag geeft Isidorus bovendien 10% korting op de aankoop van alle bakartikelen en mag de klant aan een rad van fortuin draaien voor een extra prijs. De klant kan zijn  eigen bakcreatie tussen 17.30 en 18.00 uur weer afhalen bij Isidorus.