Vrijwilligers zijn onmisbaar

Vrijwilligers van de molenstichting Weerterland

Vrijwilligers van de Molenstichting Weerterland

Dit is het team vrijwilligers dat er in 2016 voor heeft gezorgd dat onze vier windmolens van Keent, Tungelroy en Stramproy regelmatig draaiden en ook maalden, te bezoeken waren en in een goede staat van onderhoud bleven.

Voor 2017 hopen wij echter op versterking van deze ploeg. Alle hulp is welkom. Of u nu vrijwillig molenaar wilt worden (en dus met de opleiding tot vrijwillig molenaar wilt beginnen) of dat u molengids wilt zijn, klusser op de molen, tuinman bij de molen of bestuurslid. Alle hulp is welkom en zelfs hard nodig.

Want: Zonder vrijwilligers staan alle molens STIL

Een fleurig en kleurrijk voorjaar

Bollenplantdag

Bollenplantdag

De molenberg van de Sint Annamolen van Keent moet na de winter veranderen in een uitgestrekt bloementapijt. Om zo iedereen goed te laten zien dat de lente in aantocht is. We vieren het komend voorjaar met een fleurige en kleurrijke molenbelt; een lust voor het oog en een volgeladen tafel voor onze bijen.

Ook op de rustplaats tegenover de molen

Ook op de rustplaats tegenover de molen

Daarvoor hebben diverse vrijwilligers van de Molenstichting Weerterland een flinke zaterdagmiddag op de knieën gezeten om een behoorlijke berg biologische bloembollen te poten. Narcissen, Krokussen, Tulpen en nog heel wat andere vroege bloeiers zullen na de winter kleur op de molenberg en in de bijentuin aan de voet van de molenberg toveren. Liefst 2.000 bollen werden zaterdag al gepoot en volgende week zaterdag volgen er nog eens een dikke 1.000 bollen. Ook bij de Annamolen Tungelroy worden de komende weken enkele honderden bollen aangepoot zodat ook daar de lente na de wintermaanden fleurig verwelkomd wordt.

We hebben deze pootmiddag kunnen houden dank zij de onmisbare steun van enkele bedrijven en organisaties die de aanschaf van de biologische bollen voor ons in financiële zin mogelijk gemaakt hebben en die verder onbekend willen blijven. Zij vinden het al fijn dat vanaf februari iedere passant blij zal worden bij het passeren van de Annamolens. En ook onze bijen worden blij van deze vroege bloeiers.

Molenburgemeester Cees van Berckel overleden

Molen De Nijverheid in de rouwstand

Molen De Nijverheid in de rouwstand

We hebben als Molenstichting Weerterland de beide windmolens De Nijverheid en Sint Jan in Stramproy en de molens in Tungelroy en Keent in de rouwstand geplaatst. Dit uit respect voor Cees van Berckel, oud burgemeester van Stramproy en molenvriend in hart en nieren die dinsdag op 84 jarige leeftijd is overleden.
Cees van Berckel nam als burgemeester van Stramproy het initiatief voor de aankoop door de toenmalige gemeente Stramproy (nu gemeente Weert) van beide Stramproyer molens. Daarmee werden de molens behoed voor een sloop op termijn. Vervolgens werden de molens onder de bezielende leiding van burgemeester van Berckel gerestaureerd en begonnen ze aan een nieuw leven.


Ook was Cees van Berckel mede-initiatiefnemer voor de opleiding in Limburg van vrijwillige molenaars en was hij lange tijd voorzitter van de Limburgse Molenstichting en tot het laatst nauw bij de molens in het Weerterland betrokken.
De herdenkingsdienst is dinsdagmorgen in Weert.

Molenstichting Weerterland hanteert de regionale wiekenstand voor rouw of vreugde die afwijkend zijn van de landelijke wiekenstand voor rouw en vreugd.

Ontdek de molenregio Kempen~Broek

GrensPark Kempen~Broek, het uitgestrekte grensoverschrijdende landschap tussen de gemeenten Crananbroeck, Nederweert, Weert en Leudal in Nederland en de Belgische gemeenten Hamont, Bochokt, Bree, Kinrooi-Molenbeersel en Maaeik is een van de minst bekende natuurgebieden van Nederland en België. Toch werd de natuur van het GrensPark Kempen~Broek in 2014 door de internationale jury van Communities in Bloom uitverkozen tot Groenste Regio in de Wereld. Een stukje Nederland en België dat een bezoek meer dan waard is. Niet alleen vanwege de mooie natuur maar óók vanwege de mooie, verrassende cultuurhistorische monumenten in dit gebied. Zoals talloze wegkruisen, oude langgevelboerderijen, kapellen, schansen en… vooral veel prachtige windmolens en watermolens.

Het gebied van GrensPark Kempen~Broek herbergt liefst 43 windmolens en watermolens. Molens met allemaal een geschiedenis van honderd tot enkele honderden jaren.  Molens ook die, ondanks deze lange bestaansgeschiedenis, nog vrijwel allemaal in goede staat van onderhoud verkeren. Veel van deze molens draaien en malen dan ook nog regelmatig. Molenaars en vrijwillige molenaars zorgen ervoor dat het graan gemalen wordt, dat de molens onderhouden worden en te bezoeken zijn. Maar vooral zorgen zij er ook met veel enthousiasme voor dat het Verhaal van de Molens verteld wordt. Ook dragen ze het oude ambacht van molenaar over aan jongeren die de komende generatie molenaars zullen vormen.

Ook u kunt het GrensPark Kempen~Broek en de vele Kempen~Broek molens leren kennen. Dan weten we zeker dat u ook dit unieke erfgoed zult gaan waarderen. Want er zijn weinig streken in Nederland en België aan te wijzen waar u, op zo’n vrij beperkt  gebied, zo’n aantrekkelijke variatie aan windmolens (in allerlei types) en watermolens zult aantreffen. Meer  over de molens van GrensPark Kempen~Broek kunt u vinden op onze speciale website www.kempenbroekmolens.org en op de Facebookpagina van het Molennetwerk Kempen~Broek https://www.facebook.com/MolensKempenBroek.

Wanneer mogen wij u op een of enkele van de mooie molens van het Kempen~Broek verwelkomen? 

Nieuwe kansen voor Limburgse molens

De Provincie Limburg heeft in de beleidsnota MoNUmenten in beweging de nieuwe contouren voor een provinciaal monumentenbeleid uitgestippeld. Voor 2016 ligt de nadruk daarbij op de wind- en watermolens in Limburg. Tijdens een bijeenkomst van Molenstichting Limburg bij het Limburgs Openluchtmuseum Eynderhoof werden de plannen toegelicht door deputé Patrick van der Broeck.

Veel belangstelling van de Limburgse molenwereld voor de provinciale plannen.

Veel belangstelling van de Limburgse molenwereld voor de provinciale plannen.

In Limburg is de komende 3 jaar 30 miljoen euro beschikbaar voor het monumentenbeheer en -behoud. In de eerste fase wordt 13 miljoen euro in de monumenten geinvesteerd. Niet alleen in restauraties of het wegwerken van achterstallig onderhoud. Het nieuwe provinciale beleid richt zich nadrukkelijker dan in het verleden óók op de omgeving van de molens, op de verbetering van molenbiotopen en op de vrijwilligers die zich inzetten voor het behoud, beheer en laten draaien en malen van de wind- en watermolens. Faciliteren van de vrijwilligers die zich voor het molenbehoud inzetten is daarbij een nieuw begrip dat wordt geïntroduceerd.

Moleneigenaren en molenbeheerders kunnen binnenkort hun plannen voor hun monument bij de provincie indienen. Bij het toekennen van gelden aan de projecten, via een Tender-uitschrijving, worden extra punten toegekend voor aspecten als het creëren van een breed draagvlak van de buurt en van vrijwilligers voor de molen en winst voor de omgeving rondom de molen als resultaat van de uit te voeren werkzaamheden.

De molens worden niet langer gezien alleen als een monument dat het waard is om te behouden. Molens worden voortaan meer beoordeeld in relatie tot hun omgeving en ook om het verhaal (story-telling) van de molen. Zaken als herbestemming, nevenbestemming, toerisme worden ook belangrijker net als het aanpakken en verbeteren van de biotopen voor de wind- en watermolens.

Meer aandacht voor molens in Limburg

De Provincie Limburg gaat inventariseren welke restauratiewensen er nog zijn in het Limburgse molenland en er komt vanaf 2016 meer geld voor restauraties, nevenbestemmingen en onderhoud. Daarnaast wil men proberen om de papierwinkel die een moleneigenaar moet invullen en aanleveren om voor subsidie in aanmerking te komen, in te dammen. Deze omvangrijke papierwinkel maakt juist dat vooral veel particuliere moleneigenaren afhaken en geen verzoek om subsidie indienen.

Bezoek van molenstichting en molenaars uit Voorst aan het Weerterland

Bezoek van molenstichting en molenaars uit Voorst aan het Weerterland

Limburg telt meer dan 110 molens, waarvan ruim de helft watermolens. Er zijn 38 complete windmolens en nog een groot aantal molenrestanten en verdwenen windmolens. De collectie windmolens in Limburg is gedifferentieerd. Van standaardmolen tot torenmolen. Al deze molens zijn vaak zeer herkenbare bakens in het landschap en bepalend voor hun omgeving.

Monumentenwacht Limburg monitort de staat van de monumenten in Limburg. Op basis van de steekproeven in 2013/2014/2015 concluderen GS van Limburg dat van bijna 90 % van de molens het casco in goede staat is, maar de staat van onderhoud bij het merendeel van de molens gebreken vertoont .

Molens zijn onderhoudsgevoelig en vergen veel zorg en specifieke aandacht. Achterstallig onderhoud kan snel leiden tot een omvangrijk restauratie behoefte. Voor de instandhouding is het wenselijk dat molens operationeel zijn (“dat ze kunnen draaien”). Hier staan tal van eigenaren en vrijwilligers voor aan de lat. De mogelijkheid om met molens inkomsten te genereren zijn beperkt.  GS stellen daarom voor de Monulisa-regeling* uit te breiden zodat die ook voor het onderhoud van molens kan worden ingezet.

De Monulisa-regeling is feitelijk een aanvulling op de rijkssubsidie voor de instandhouding van monumenten (BRIM). De regeling bestaat al meerdere jaren en werd in het leven geroepen omdat eigenaren aangaven de BRIM-subsidie onvoldoende te vinden. In 2012 is besloten deze regeling alleen nog voor kerken te laten gelden. 

Het jaar 2016 is door de Provincie Limburg uitgeroepen tot Jaar van de Molens.

 

Wie komt helpen bij NLDoet

Vastleggen in volledig scherm 7-1-2016 085812.bmp

Molenstichting Weerterland doet al enkele jaren mee aan NLDoet, de landelijke actie van het OranjeFonds waarbij vrijwilligers een of twee dagen vrijwilligersorganisaties komen helpen.

NLDoet is, door de opzet waarbij vrijwilligers vrijwilligers helpen bij uitstek ook een campagne die er uitstekend aan bijdraagt dat vrijwilligersorganisatie, wat we als Molenstichting Weerterland ook zijn, kortdurende, kleinere projecten kunnen realiseren die normaal blijven liggen.

Bovendien biedt NLDoet je als organisatie ook een mogelijkheid je activiteiten eens wat breder onder de aandacht te brengen en mensen met je organisatie kennis te laten maken. En als vrijwilliger helpen biedt altijd veel voldoening. Dan is het slechts bijzaak dat een of twee dagen klussen en karweien tijdens NLDoet ook nog eens erg gezellig en uitstekend voor de teambulding is.

Voor NLDoet van 2016 hebben we als Molenstichting twee projecten aangemeld.

Annamolen Keent

  • Na de winter opknappen en onderhouden van de bijentuin bij de Sint Annamolen aan de Keenterstraat en het opknappen en aanpoten en inzaaien van de molenberg van de molen met bijen- en insectenvriendelijke molenberg als onderdeel van project De Molenberg Zzzoemt.
  • Vastleggen in volledig scherm 28-10-2015 123258.bmp
  • Het opschonen van de verwilderde fruitboomgaard aan de Bocholterweg recht tegenover de molen. Dit is echt een klus voor een groep vrijwilligers die een dag eens flink in de natuur wil werken om zo de biotoop van de molen aan de Keenterstraat te verbeteren
  • Vastleggen in volledig scherm 28-10-2015 123402.bmp

Aanmelden voor deze klus bij de Annamolen

 

De Nijverheid Stramproy

  • Het maken van een plek voor het plaatsen van twee of drie bijenkasten en het bouwen van een insectenhotel voor de in de buurtmolentuin solitair levende insecten, hommels, vlinders.

Bouwen insectenhotel bij molen De Nijverheid

Aanmelden voor de klus bij De Nijverheid

Verbeteren biotoop Annamolen Keent

Deze verwilderde houtopstand moet weer een boomgaard worden

Deze verwilderde houtopstand moet weer een boomgaard worden

Na een driekwart jaar van voorbereiding en overleg met de eigenaar, hebben we nu het definitieve akkoord voor de verschillende biotoopmaatregelen bij Annamolen van Keent gekregen. Dat betekent dat maandag de Melding van het voornemen vellen houtopstand de deur uit gaat.
Het perceel direct tegenover de Sint Annamolen wordt de komende maanden door onze vrijwilligers onderhanden genomen. De huidige verwilderde begroeiing gaat de komende maanden stap voor stap verdwijnen. We gaan veel bomen vellen maar de fruitbomen blijven staan. Ook veel struikgewas wordt gesnoeid en het terrein wordt ook flink opgeschoond. Daarna willen we, in een volgende fase stap voor stap de vroegere fruitboomgaard, die hier ooit lag, terugbrengen.
Biodiversiteit en biotoopverbetering voor de Annamolen dus samengebracht in één project. En dat door de inzet van onze vrijwilligers. Wie mee wil helpen kan zich direct bij ons of vanaf eind december ook via #NLDoet aanmelden. Wij kunnen alle helpende handen prima gebruiken. 

Zorgen over onderhoud Limburgse molens

Limburgse molens zijn vaak particulier eigendom

Limburgse molens zijn vaak particulier eigendom

Uit de verschillende studies en onderzoeken die vereniging De Hollandsche Molen voor het project Molentoekomst heeft uitgevoerd, blijkt dat de participatiegraad voor de BRIM (Besluit Rijkssubsidiëring Instandhouding Monumenten)voor het molenonderhoud in Limburg met 55 % het laagste van heel Nederland is.

De BRIM is de subsidieregeling voor het kleine regelmatige onderhoud van de wind- en watermolens tot een bedrag van ca 80.000 euro binnen een tijdsbestek van zes jaar. De BRIM regeling heeft tot doel monumenten, waaronder de molens, zodanig regelmatig te onderhouden dat daardoor complexe en extra dure restauraties voorkomen worden. Voorkomen is beter dan genezen, is eigenlijk de doelstelling van de BRIM regeling.

Wat is de oorzaak van dit (relatief) geringe beroep van Limburgse moleneigenaren op de BRIM? Voor veel vooral particuliere eigenaren van een wind- of watermolen in Limburg, meestal molenbezitters met maar één molen, is het aanvragen van een BRIM regeling veel te ingewikkeld en tijdrovend. Om BRIM aan te kunnen vragen is het (laten) opstellen van een PIP (Periodiek Instandhouding Programma) een vereiste. Een PIP is een dik boekwerk waarin beschreven wordt welke onderhoudswerkzaamheden aan de molen voor de komende zes jaar voorzien zijn. En dat tot op bijna detailniveau. Dat is voor de moleneigenaren veel te ingewikkeld.

En er is in Limburg geen provinciale organisatie of molenconsulent, zoals in andere provincies, waar ze met hun vragen om advies of ondersteuning kunnen aankloppen.
In Limburg laten dus veel particuliere moleneigenaren die maar één molen in eigendom hebben, daardoor subsidiegelden schieten. Hier wreekt zich dat er in Limburg geen sterke provincie brede molenstructuur bestaat. 

Gevolg? Het noodzakelijke onderhoud van de molens gebeurt simpelweg niet of slechts minimaal. Waardoor de onderhoudstoestand van de molens verslechterd. Of de moleneigenaren betalen dit onderhoud uit eigen portemonnee terwijl ze toch recht hebben op, in ieder geval, 50 procent van de kosten tot een maximum van 30.000 euro in zes jaar.